Kur'an Muhtevası

Kur'an'da İnanç Esasları

11 çıkmış soruMBSTS: 5DHBT: 4ÖABT-DKAB: 22015–2024

Bu sayfada

  1. Kıyamet ve adları
  2. Ahiret inancının delillendirilmesi
  3. Berzah
  4. Cehennem ve melekler
  5. Gayb, kayıt ve ilâhî ilim
  6. Cinler
  7. Ehl-i kitap
  8. Kâbe'nin Kur'an'daki adları

Kısaca

Kur'an inanç konularını iman, ahiret, gayb, melek ve cin gibi kavramlar etrafında ele alır. Sınavlarda çoğunlukla "şu bilgi Kur'an'da yer almaz / şu kavram bunlardan biri değildir" tarzında, isim ve kavram eşleştirmesi sorulur. Bu konuda DHBT, MBSTS ve ÖABT'de toplam 11 soru çıkmıştır: kıyamet isimleri, berzah, ahiret delilleri, levh-i mahfuz, gayb, cinler, melekler, ehl-i kitap ve Kâbe'nin isimleri.

Sınavda en çok sorulanlar

Konu anlatımı

1. Kıyamet ve adları

Kur'an'da "kıyâmet günü" ifadesi yaklaşık yetmiş kez geçer. Ayrıca olayın farklı yönlerini vurgulayan çok sayıda ad kullanılır.

Ad Anlamı / vurgusu Adres
el-Vâkıa Mutlaka gerçekleşecek olan Vâkıa 56/1
el-Hâkka Gerçekliği kesin olan Hâkka 69/1-3
el-Kâria Kalpleri çarpan, vuran Kâria 101/1-3
es-Sâhha Kulakları sağır eden korkunç ses Abese 80/33
et-Tâmme (et-Tâmmetü'l-kübrâ) Her şeyi kaplayan büyük felaket Nâziât 79/34
el-Gâşiye Her şeyi saran Gâşiye 88/1
Yevmü'd-dîn, Yevmü'l-fasl, Yevmü't-tegâbün Hesap, ayrım ve kayıp günü Fâtiha 1/4; Mürselât 77/13; Tegâbün 64/9

Abese 33. ayette kıyamette meydana gelecek olayların korkunç sesler çıkaracağı için "sâhha" denilir. Aynı ayetlerde kişinin kardeşinden, anne-babasından, eşinden ve çocuklarından kaçması anlatılır. 2015 MBSTS

Dikkat: "et-Târık" Târık Suresi'nin ilk ayetinde geçen, gece gelen yıldız anlamındadır; kıyamet adı değildir. 2015 ÖABT-DKAB

2. Ahiret inancının delillendirilmesi

Müşrikler "Biz toprak olunca mı dirilecekmişiz?" diyerek ahireti imkânsız görüyordu (Kâf 50/3). Kur'an bu itirazı şu misallerle cevaplar:

Karanlıkta ateş yakan kişi örneği ise Bakara 2/17'de münafıkların hâlini anlatır, diriliş delili değildir. 2016 MBSTS

3. Berzah

Berzah, ölümle başlayıp yeniden dirilmeye kadar süren, "perde / engel" anlamındaki ara dönemdir. Müminûn 23/99-100'de ölüm anında geri dönüş isteyenlerin önünde, diriliş gününe dek süren bir berzah (engel) bulunduğu meâlen bildirilir. Ayetteki berzah, dünyaya dönüşü engelleyen perdedir ve kabir/ara hayatı ifade eder; Râzî de bu yönde yorum yapmıştır. Kelâm âlimlerinin çoğunluğu bu ayetleri berzah hayatına delil sayar. 2020 DHBT

Karıştırılan kavram Kısa tanım
Berzah Ölümden diriliş gününe kadar olan dönem
Mahşer Dirilenlerin toplanma yeri/anı
Mizan Amellerin tartılması
Şefaat Başkası için af/yükselme talebi
A'râf Cennet ile cehennem arasındaki yüksek yer (A'râf 7/46)

4. Cehennem ve melekler

Zuhruf 43/74-77'de mücrimlerin cehennemde ebedî kalacakları ve azabın hafifletilmeyeceği bildirilir. Azaptan ümit kesenler "Ey Mâlik! Rabbin bizi öldürsün" der, cevap "Siz kalıcısınız" olur. Bu ayetteki Mâlik, cehennemden sorumlu üst görevlidir; hadislerde de "cehennemin bekçisi Mâlik" anılır. 2020 DHBT

Melek Görevi
Mâlik Cehennemin baş görevlisi (Zuhruf 43/77)
Hafaza İnsanı koruyan, amellerini kaydeden melekler (En'âm 6/61; İnfitâr 82/10-12)
Rakîb ve Atîd Söz ve işleri yazan melekler (Kâf 50/17-18)
Münker ve Nekîr Kabirde sorgulayan melekler (hadislerde)
Rıdvan Cennet görevlisi olarak hadis ve rivayetlerde geçer. Kur'an'da "rıdvân" hoşnutluk anlamında kullanılır

5. Gayb, kayıt ve ilâhî ilim

Mugayyabât-ı hamse (gaybın beş bilgisi), Lokmân 31/34'te sayılır: kıyametin ne zaman kopacağı, yağmurun yağdırılması, rahimlerdekiler, kişinin yarın ne kazanacağı ve nerede öleceği. Hadiste de Hz. Peygamber bunlara "gaybın anahtarları" olarak işaret eder. En'âm 6/59'daki "Gaybın anahtarları Allah'ın yanındadır" ayetinin tefsirinde bu beş bilinmeyene "mugayyebât-ı hams" denir. Kişinin evleneceği kimse listede yoktur. 2022 MBSTS

Kaydın kavramları: Her şeyin, ecellerin ve musibetlerin Allah'ın ilminde yer aldığı ve kaydedildiği bildirilir. Bu kaydın mahiyeti bilinmediği için ayetler farklı kavramlarla ifade eder: 2020 ÖABT-DKAB

Kavram Adres
Levh-i mahfûz (korunmuş levha) Burûc 85/22
Kitâb-ı meknûn (korunmuş kitap) Vâkıa 56/78
Ümmü'l-kitâb Ra'd 13/39; Zuhruf 43/4
Kitâb-ı mübîn (apaçık kitap), imâm-ı mübîn En'âm 6/59; Yâsîn 36/12

"Kelîmullah" ise Hz. Musa'nın "Allah'la konuşan" unvanıdır, bu kavram grubuna girmez. Vâkıa 56/78'deki "korunmuş kitap" Kur'an'ın bir sıfatı olarak anlaşılır, bazı yorumlara göre levh-i mahfuzdur.

6. Cinler

Cahiliye Arapları cinleri ilah gibi görür, Allah ile aralarında soy bağı kurardı (En'âm 6/100; Sâffât 37/158). Kur'an'ın cinler hakkında bildirdikleri:

2021 MBSTS

7. Ehl-i kitap

8. Kâbe'nin Kur'an'daki adları

Ad Anlam Adres
Beytullah Allah'ın evi Bakara 2/125
el-Beytü'l-atîk Eski, özgür ev Hac 22/29, 33
el-Beytü'l-harâm Dokunulmaz mâbed Mâide 5/2, 97
el-Beytü'l-muharrem Haram kılınmış, saygın ev İbrâhim 14/37
el-Beytü'l-ma'mûr Bakımlı/şenlikli ev; Kâbe'nin gökteki karşılığı sayılır Tûr 52/4

El-Beytü'l-Makdis Kudüs'teki Mescid-i Aksâ/mâbed için kullanılan isimdir ve Kur'an'da geçmez. 2024 DHBT

Karıştırılanlar

Kendini dene: 6 soru

Konu anlatımına göre hazırlanmış özgün sorular. Bir şıkka dokun, cevap ve açıklama hemen açılır; sonuçların bu tarayıcıda saklanır.

1. Zuhruf 43/74-77'de cehennemliklerin "Rabbin bizi öldürsün" diye seslendiği Mâlik'in görevi nedir?

2. Kulakları sağır eden korkunç sesi vurgulayan, Abese suresinde geçen kıyamet adı hangisidir?

3. Müminûn 23/99-100'de geçen berzah kavramı neyi ifade eder?

4. Gaybın beş bilgisinin (mugayyabât-ı hamse) birlikte sayıldığı ayet hangisidir?

5. Kur'an'da kurbanın her ümmete kılındığını bildiren ayet hangisidir?

6. Burûc 85/22'de geçen, Allah'ın her şeyi kayda geçirdiğini anlatan "korunmuş levha" anlamındaki kavram hangisidir?

← Hz. Peygamber dönemi olayları ve ilgili ayetlerKur'an'ın üslubu, i'cazı, ahlak ve hükümleri →

2019 MBSTS gibi etiketler, o bilginin hangi yıl hangi sınavda sorulduğunu gösterir. Tüm konuların soru dağılımı

Son güncelleme: